Agenda a Chofnodion

Cynhaliwyd y cyfarfod hwn ar ffurf hybrid, gyda rhai Aelodau yn Siambr y Senedd ac eraill yn ymuno drwy gyswllt fideo.

Bydd y Llywydd yn galw ar lefarwyr y pleidiau i ofyn cwestiynau heb rybudd i’r Ysgrifennydd Cabinet ar ôl Cwestiwn 2.

Gweld y Cwestiynau

Dechreuodd yr eitem am 13.30

Gofynnwyd y 9 cwestiwn cyntaf. Gwahoddodd y Llywydd lefarwyr y pleidiau i ofyn cwestiynau i’r Ysgrifennydd Cabinet ar ôl cwestiwn 2.

Bydd y Llywydd yn galw ar lefarwyr y pleidiau i ofyn cwestiynau heb rybudd i’r Ysgrifennydd Cabinet ar ôl Cwestiwn 2.

Gweld y Cwestiynau

Dechreuodd yr eitem am 14.18

Gofynnwyd cwestiynau 1-4 a 6-9. Tynnwyd cwestiwn 5 yn ôl. Gwahoddodd y Llywydd lefarwyr y pleidiau i ofyn cwestiynau i’r Ysgrifennydd Cabinet ar ôl cwestiwn 2.

Gweld y Cwestiynau

Dechreuodd yr eitem am 15.21

Gofynnwyd y 3 cwestiwn cyntaf.

I ofyn i’r Dirprwy Brif Weinidog ac Ysgrifennydd y Cabinet dros Newid Hinsawdd a Materion Gwledig

Janet Finch-Saunders (Aberconwy): A wnaiff yr Ysgrifennydd Cabinet ddatganiad ynglŷn â pham y mae Llywodraeth Cymru yn camu allan o'r dull pedair cenedl o ymdrin â'r cynllun dychwelyd ernes?

I ofyn Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol

Rhun ap Iorwerth (Ynys Môn): A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ddatganiad ar gyhoeddiad Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr i oedi darpariaeth llawdriniaethau fasgwlaidd yn Ysbyty Glan Clwyd, a fydd yn arwain at gleifion yn gorfod derbyn triniaethau yn Lloegr?

Dechreuodd yr eitem am 15.35

Atebwyd gan y Dirprwy Brif Weinidog ac Ysgrifennydd y Cabinet dros Newid Hinsawdd a Materion Gwledig

Janet Finch-Saunders (Aberconwy): A wnaiff yr Ysgrifennydd Cabinet ddatganiad ynglŷn â pham y mae Llywodraeth Cymru yn camu allan o'r dull pedair cenedl o ymdrin â'r cynllun dychwelyd ernes?

Atebwyd gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol

Rhun ap Iorwerth (Ynys Môn): A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ddatganiad ar gyhoeddiad Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr i oedi darpariaeth llawdriniaethau fasgwlaidd yn Ysbyty Glan Clwyd, a fydd yn arwain at gleifion yn gorfod derbyn triniaethau yn Lloegr?

Nid oedd unrhyw Ddatganiadau 90 Eiliad

Dechreuodd yr eitem am 16.06

Derbyniwyd y cynnig o dan Reol Sefydlog 12.24 a 12.40 i grwpio’r cynigion a ganlyn ar gyfer eu trafod a phleidleisio arnynt.

NNDM8741 Elin Jones (Ceredigion)

Cynnig bod y Senedd, yn unol â Rheol Sefydlog 17.14, yn ethol Carolyn Thomas (Llafur Cymru) yn lle Jack Sargeant (Llafur Cymru) yn aelod o’r Pwyllgor Craffu ar Waith y Prif Weinidog.

NNDM8742 Elin Jones (Ceredigion)

Cynnig bod y Senedd, yn unol â Rheol Sefydlog 17.14, yn ethol Carolyn Thomas (Llafur Cymru) yn lle Hefin David (Llafur Cymru) yn aelod o’r Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg.

NNDM8743 Elin Jones (Ceredigion)

Cynnig bod y Senedd, yn unol â Rheol Sefydlog 17.14, yn ethol Mick Antoniw (Llafur Cymru) yn lle Carolyn Thomas (Llafur Cymru) yn aelod o’r Pwyllgor Diwylliant, Cyfathrebu, y Gymraeg, Chwaraeon, a Chysylltiadau Rhyngwladol.

Derbyniwyd y cynigion yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.

Dechreuodd yr eitem am 16.07

NNDM8744 Hannah Blythyn (Delyn)

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi bod Comisiynydd Safonau'r Senedd wedi hysbysu'r Pwyllgor Safonau Ymddygiad na all weithredu mewn perthynas â chwyn benodol.

2. Yn penodi Melissa McCullough yn Gomisiynydd dros dro mewn perthynas â’r gŵyn y cyfeirir ati ym mhwynt 1, yn unol ag Adran 4(1) o Fesur Comisiynydd Safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2009, ar sail y telerau a ganlyn:

a) daw’r penodiad i rym ar 21 Tachwedd 2024;

b) daw'r penodiad i ben pan fydd Clerc y Senedd yn hysbysu’r Comisiynydd dros dro;

c) tâl y Comisiynydd dros dro fydd cyfradd ddyddiol o £458.36 (neu pro-rata am ran o ddiwrnod) am weithgareddau sy'n ymwneud yn uniongyrchol â rôl a chyfrifoldebau'r swydd, ynghyd â threuliau rhesymol; a

d) Comisiwn y Senedd fydd yn talu pob swm y cyfeirir atynt ym mhwynt 2(c) i'r Comisiynydd dros dro.

Derbyniwyd y cynnig yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.

NDM8712 Sian Gwenllian (Arfon)

Cynnig bod y Senedd:

 1. Yn nodi cynnig ar gyfer Bil ar ymgorffori’r hawl i dai digonol, fel y nodir yn y Cyfamod Rhyngwladol ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol (ICESCR), yng nghyfraith Cymru.

 2. Yn nodi mai diben y Bil hwn fyddai:

a) sefydlu’r hawl i dai digonol fel hawl sylfaenol yng nghyfraith Cymru, gan sicrhau mynediad i dai saff, diogel a fforddiadwy i bawb;

b) gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru ac awdurdodau cyhoeddus i wireddu'n raddol yr hawl i dai digonol;

c) gofyn am asesiadau rheolaidd o anghenion ac amodau tai, gyda thargedau wedi'u gosod i leihau'r anghenion tai sydd heb eu diwallu a gwella amodau dros amser;

d) cryfhau amddiffyniadau tenantiaid a chefnogi arferion rhentu teg i sicrhau sefydlogrwydd tai; ac

e) sefydlu mecanweithiau i unigolion geisio iawn os yw eu hawl i dai digonol yn cael ei dorri neu heb ei fodloni.

Cyd-gyflwynwyr

Mabon ap Gwynfor (Dwyfor Meirionnydd)

Gohiriwyd yr eitem hon

NDM8729 Hefin David (Caerffili)

Cynnig bod y Senedd, yn unol â Rheol Sefydlog 20.16:

Yn cytuno ar gyllideb Comisiwn y Senedd ar gyfer 2025-26, fel y’i nodir yn Nhabl 1 o Gyllideb Comisiwn y Senedd ar gyfer 2025-26, a osodwyd gerbron y Senedd ar 13 Tachwedd 2024, a’i bod yn cael ei hymgorffori yng Nghynnig y Gyllideb Flynyddol o dan Reol Sefydlog 20.26(ii).

Dogfennau ategol

Adroddiad gan y Pwyllgor Cyllid – Craffu ar Gyllideb Ddrafft Comisiwn y Senedd 2025-26

Dechreuodd yr eitem am 16.09

Gohiriwyd y bleidlais ar y cynnig o dan yr eitem hon tan y Cyfnod Pleidleisio.

NDM8729 Hefin David (Caerffili)

Cynnig bod y Senedd, yn unol â Rheol Sefydlog 20.16:

Yn cytuno ar gyllideb Comisiwn y Senedd ar gyfer 2025-26, fel y’i nodir yn Nhabl 1 o Gyllideb Comisiwn y Senedd ar gyfer 2025-26, a osodwyd gerbron y Senedd ar 13 Tachwedd 2024, a’i bod yn cael ei hymgorffori yng Nghynnig y Gyllideb Flynyddol o dan Reol Sefydlog 20.26(ii).

Cynhaliwyd pleidlais ar y cynnig:

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
31	0	13	44

Derbyniwyd y cynnig.

 

NDM8730 Peredur Owen Griffiths (Dwyrain De Cymru)

Cynnig bod y Senedd:

Yn nodi adroddiad y Pwyllgor Cyllid ‘Adolygiad o weithrediadau, prosesau ac ymchwiliadau Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru’ a osodwyd yn y Swyddfa Gyflwyno ar 8 Tachwedd 2024.

Dechreuodd yr eitem am 16.31

NDM8730 Peredur Owen Griffiths (Dwyrain De Cymru)

Cynnig bod y Senedd:

Yn nodi adroddiad y Pwyllgor Cyllid ‘Adolygiad o weithrediadau, prosesau ac ymchwiliadau Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru’ a osodwyd yn y Swyddfa Gyflwyno ar 8 Tachwedd 2024.

Derbyniwyd y cynnig yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.

 

NDM8732 Heledd Fychan (Canol De Cymru)

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi penderfyniad Llywodraeth y DU i gynyddu cyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yng nghyllideb yr hydref.  

2. Yn credu y dylai'r gost ychwanegol i gyflogwyr yn y sector cyhoeddus yng Nghymru gael ei dalu'n llawn gan Drysorlys y DU.  

3. Yn nodi asesiad y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol fod disgwyl i'r cynnydd yng nghyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr arwain at arafu twf cyflogau gwirioneddol ar adeg pan mai Cymru sydd â’r cyfraddau cyflogaeth isaf yn y DU.       

4. Yn gresynu at y diffyg eglurder o ran a fydd yr ad-daliad gan Drysorlys y DU yn cynnwys, ymhlith sectorau eraill, cyflogwyr fel prifysgolion, meddygon teulu a sefydliadau'r trydydd sector. 

5. Yn galw ar Lywodraeth Cymru:

a) i bwyso ar Drysorlys y DU i sicrhau bod yr ad-daliad ar gyfer costau ychwanegol cyfraniadau yswiriant gwladol yn y sector cyhoeddus yn seiliedig ar ddiffiniadau StatsCymru a’r Arolwg o’r Lafurlu o weithlu'r sector cyhoeddus, sy'n cynnwys ymhlith sectorau eraill cyflogwyr fel prifysgolion, meddygon teulu a sefydliadau'r trydydd sector.     

b) i ddarparu dadansoddiad cynhwysfawr o'r effaith y bydd y cynnydd yng nghyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yn ei chael ar y farchnad swyddi yng Nghymru; ac

c) i gynyddu lefel y rhyddhad ardrethi busnes yng nghyllideb Cymru sydd ar ddod er mwyn lliniaru ar effaith y cynnydd yng nghyfraniadau yswiriant gwladol yn y sector busnesau bach a chanolig domestig.

Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn:

Gwelliant 1 Jane Hutt (Bro Morgannwg)

Dileu popeth a rhoi yn ei le:

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi:

a) penderfyniad Llywodraeth y DU i gynyddu cyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yng nghyllideb yr hydref, er mwyn helpu i sefydlogi sefyllfa ariannol y wlad;

b) asesiad cyffredinol y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol y bydd effaith net polisïau Cyllideb Llywodraeth y DU yn cynyddu twf yn y tymor hwy;

c) awgrym Trysorlys y DU y bydd cyllid ychwanegol yn cael ei ddarparu ar gyfer costau cyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yn y sector cyhoeddus;

d) cadarnhad Trysorlys y DU y bydd, wrth wneud hynny, yn dilyn dosbarthiad y Swyddfa Ystadegau Gwladol, sef yr hyn a fabwysiadwyd gan lywodraethau blaenorol; ac

e) o ganlyniad i’r holl fesurau yng Nghyllideb Llywodraeth y DU, na fydd 865,000 o fusnesau yn y DU yn talu cyfraniadau yswiriant gwladol o gwbl, ac y bydd dros hanner y cyflogwyr sydd ag atebolrwydd i dalu cyfraniadau yswiriant gwladol naill ai’n gweld dim newid neu ar eu hennill yn gyffredinol y flwyddyn nesaf.

Os derbynnir gwelliant 1, caiff gwelliant 2 ei ddad-ddethol.

Gwelliant 2 Darren Millar (Gorllewin Clwyd)

Ychwanegu fel pwynt newydd ar ôl pwynt 4 ac ail-rifo yn unol â hynny:

Yn gresynu ymhellach fod Llywodraeth Lafur y DU wedi torri ymrwymiad yn ei maniffesto i beidio â chodi treth ar bobl sy'n gweithio.

Dechreuodd yr eitem am 16.48

Gohiriwyd y bleidlais ar y cynnig a’r gwelliannau o dan yr eitem hon tan y Cyfnod Pleidleisio.

Cynhaliwyd pleidlais ar y cynnig heb ei ddiwygio:

NDM8732 Heledd Fychan (Canol De Cymru)

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi penderfyniad Llywodraeth y DU i gynyddu cyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yng nghyllideb yr hydref.  

2. Yn credu y dylai'r gost ychwanegol i gyflogwyr yn y sector cyhoeddus yng Nghymru gael ei dalu'n llawn gan Drysorlys y DU.  

3. Yn nodi asesiad y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol fod disgwyl i'r cynnydd yng nghyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr arwain at arafu twf cyflogau gwirioneddol ar adeg pan mai Cymru sydd â’r cyfraddau cyflogaeth isaf yn y DU.       

4. Yn gresynu at y diffyg eglurder o ran a fydd yr ad-daliad gan Drysorlys y DU yn cynnwys, ymhlith sectorau eraill, cyflogwyr fel prifysgolion, meddygon teulu a sefydliadau'r trydydd sector. 

5. Yn galw ar Lywodraeth Cymru:

a) i bwyso ar Drysorlys y DU i sicrhau bod yr ad-daliad ar gyfer costau ychwanegol cyfraniadau yswiriant gwladol yn y sector cyhoeddus yn seiliedig ar ddiffiniadau StatsCymru a’r Arolwg o’r Lafurlu o weithlu'r sector cyhoeddus, sy'n cynnwys ymhlith sectorau eraill cyflogwyr fel prifysgolion, meddygon teulu a sefydliadau'r trydydd sector.     

b) i ddarparu dadansoddiad cynhwysfawr o'r effaith y bydd y cynnydd yng nghyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yn ei chael ar y farchnad swyddi yng Nghymru; ac

c) i gynyddu lefel y rhyddhad ardrethi busnes yng nghyllideb Cymru sydd ar ddod er mwyn lliniaru ar effaith y cynnydd yng nghyfraniadau yswiriant gwladol yn y sector busnesau bach a chanolig domestig.

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
19	0	25	44

Gwrthodwyd y cynnig heb ei ddiwygio.

Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn:

Gwelliant 1 Jane Hutt (Bro Morgannwg)

Dileu popeth a rhoi yn ei le:

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi:

a) penderfyniad Llywodraeth y DU i gynyddu cyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yng nghyllideb yr hydref, er mwyn helpu i sefydlogi sefyllfa ariannol y wlad;

b) asesiad cyffredinol y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol y bydd effaith net polisïau Cyllideb Llywodraeth y DU yn cynyddu twf yn y tymor hwy;

c) awgrym Trysorlys y DU y bydd cyllid ychwanegol yn cael ei ddarparu ar gyfer costau cyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yn y sector cyhoeddus;

d) cadarnhad Trysorlys y DU y bydd, wrth wneud hynny, yn dilyn dosbarthiad y Swyddfa Ystadegau Gwladol, sef yr hyn a fabwysiadwyd gan lywodraethau blaenorol; ac

e) o ganlyniad i’r holl fesurau yng Nghyllideb Llywodraeth y DU, na fydd 865,000 o fusnesau yn y DU yn talu cyfraniadau yswiriant gwladol o gwbl, ac y bydd dros hanner y cyflogwyr sydd ag atebolrwydd i dalu cyfraniadau yswiriant gwladol naill ai’n gweld dim newid neu ar eu hennill yn gyffredinol y flwyddyn nesaf.

Cynhaliwyd pleidlais ar welliant 1:

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
23	0	21	44

Derbyniwyd gwelliant 1.

Gan fod gwelliant 1 wedi ei dderbyn, cafodd gwelliant 2 ei ddad-ddethol.

Cynhaliwyd pleidlais ar y cynnig fel y’i diwygiwyd:

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi:

a) penderfyniad Llywodraeth y DU i gynyddu cyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yng nghyllideb yr hydref, er mwyn helpu i sefydlogi sefyllfa ariannol y wlad;

b) asesiad cyffredinol y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol y bydd effaith net polisïau Cyllideb Llywodraeth y DU yn cynyddu twf yn y tymor hwy;

c) awgrym Trysorlys y DU y bydd cyllid ychwanegol yn cael ei ddarparu ar gyfer costau cyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yn y sector cyhoeddus;

d) cadarnhad Trysorlys y DU y bydd, wrth wneud hynny, yn dilyn dosbarthiad y Swyddfa Ystadegau Gwladol, sef yr hyn a fabwysiadwyd gan lywodraethau blaenorol; ac

e) o ganlyniad i’r holl fesurau yng Nghyllideb Llywodraeth y DU, na fydd 865,000 o fusnesau yn y DU yn talu cyfraniadau yswiriant gwladol o gwbl, ac y bydd dros hanner y cyflogwyr sydd ag atebolrwydd i dalu cyfraniadau yswiriant gwladol naill ai’n gweld dim newid neu ar eu hennill yn gyffredinol y flwyddyn nesaf.

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
23	0	21	44

Derbyniwyd y cynnig fel y’i diwygiwyd.

 

Dechreuodd yr eitem am 17.33

 

NDM8731 Gareth Davies (Dyffryn Clwyd)

Gwneud cynnydd neu gadw pethau fel ag y maent: sut y dylai llywodraeth gyfrifol ymateb i newid diwylliannol a chymdeithasol yng Nghymru?

Dechreuodd yr eitem am 17.38

NDM8731 Gareth Davies (Dyffryn Clwyd)

Gwneud cynnydd neu gadw pethau fel ag y maent: sut y dylai llywodraeth gyfrifol ymateb i newid diwylliannol a chymdeithasol yng Nghymru?