Agenda a Chofnodion

Cynhaliwyd y cyfarfod hwn ar ffurf hybrid, gyda rhai Aelodau yn Siambr Hywel, Tŷ Hywel ac eraill yn ymuno drwy gyswllt fideo.

Bydd y Llywydd yn galw ar lefarwyr y pleidiau i ofyn cwestiynau heb rybudd i’r Ysgrifennydd Cabinet ar ôl Cwestiwn 2.     

Gweld y Cwestiynau

Dechreuodd yr eitem am 13.30

Gofynnwyd yr 8 cwestiwn cyntaf. Gwahoddodd y Llywydd lefarwyr y pleidiau i ofyn cwestiynau i’r Ysgrifennydd Cabinet ar ôl cwestiwn 2.

Bydd y Llywydd yn galw ar lefarwyr y pleidiau i ofyn cwestiynau heb rybudd i’r Ysgrifennydd Cabinet ar ôl Cwestiwn 2.     

Gweld y Cwestiynau

Dechreuodd yr eitem am 14.20

Gofynnwyd yr 8 cwestiwn cyntaf. Gwahoddodd y Llywydd lefarwyr y pleidiau i ofyn cwestiynau i’r Ysgrifennydd Cabinet ar ôl cwestiwn 2.

I ofyn i Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol, y Trefnydd a’r Prif Chwip
Adam Price (Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr): Pa drafodaethau mae Llywodraeth Cymru wedi eu cael gyda Llywodraeth y DU ynghylch adroddiadau bod yr Ysgrifennydd Cartref am ystyried uno lluoedd heddlu Cymru a Lloegr yn lluoedd integredig mwy, ac am oblygiadau posibl hyn i blismona yng Nghymru?

I ofyn i Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol
Mabon ap Gwynfor (Dwyfor Meirionnydd): A wnaiff yr Ysgrifennydd Cabinet ddatganiad ar fesurau Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â bylchau o ran data rhestrau aros y GIG?

Dechreuodd yr eitem am 15.15 

Atebwyd gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol, y Trefnydd a’r Prif Chwip  
Adam Price (Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr): Pa drafodaethau mae Llywodraeth Cymru wedi eu cael gyda Llywodraeth y DU ynghylch adroddiadau bod yr Ysgrifennydd Cartref am ystyried uno lluoedd heddlu Cymru a Lloegr yn lluoedd integredig mwy, ac am oblygiadau posibl hyn i blismona yng Nghymru?   

Atebwyd gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol  
Mabon ap Gwynfor (Dwyfor Meirionnydd): A wnaiff yr Ysgrifennydd Cabinet ddatganiad ar fesurau Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â bylchau o ran data rhestrau aros y GIG?  

Dechreuodd yr eitem am 15.41
Gwnaeth James Evans ddatganiad ar Yr Anrhydeddus Fonesig Shân Legge-Bourke.

Gwnaeth Llyr Gruffydd ddatganiad ar Gwasanaeth cymorth Heddlu Dyfed-Powys i Ddioddefwyr Stelcio – Paladin.

Dechreuodd yr eitem am 15.45
NNDM9091 Elin Jones (Ceredigion)   
Cynnig bod y Senedd, yn unol â Rheol Sefydlog 17.14, yn ethol Mark Isherwood (Ceidwadwyr Cymreig) yn lle Samuel Kurtz (Ceidwadwyr Cymreig), yn aelod o’r Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a’r Cyfansoddiad. 

Oherwydd anawsterau technegol, defnyddiwch yr ddolen ganlynol i gyrchu'r eitem hon ar Senedd.TV gan gynnwys Dehongliad Iaith Arwyddion Prydain.
https://www.senedd.tv/Meeting/Live/87acbe0c-a8a1-42b5-9d87-4ea86a3d43bc

NDM9087 Mark Isherwood (Gogledd Cymru)

Cynnig bod y Senedd, yn unol â Rheol Sefydlog 26.11:

Yn cytuno i egwyddorion cyffredinol y Bil Iaith Arwyddion Prydain (Cymru).

Gosodwyd y Bil Iaith Arwyddion Prydain (Cymru) a'r Memorandwm Esboniadol gerbron y Senedd ar 14 Gorffennaf 2025; gosodwyd adroddiad Y Pwyllgor Cydraddoldeb a Chyfiawnder Cymdeithasol ar y Bil Iaith Arwyddion Prydain (Cymru) gerbron y Senedd ar 5 Rhagfyr 2025.

Dechreuodd yr eitem am 15.46

NDM9087 Mark Isherwood (Gogledd Cymru) 
Cynnig bod y Senedd, yn unol â Rheol Sefydlog 26.11:

Yn cytuno i egwyddorion cyffredinol y Bil Iaith Arwyddion Prydain (Cymru).

Gosodwyd y Bil Iaith Arwyddion Prydain (Cymru) a'r Memorandwm Esboniadol gerbron y Senedd ar 14 Gorffennaf 2025; gosodwyd adroddiad Y Pwyllgor Cydraddoldeb a Chyfiawnder Cymdeithasol ar y Bil Iaith Arwyddion Prydain (Cymru) gerbron y Senedd ar 5 Rhagfyr 2025.

Derbyniwyd y cynnig yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.

NDM9089 Jane Hutt (Bro Morgannwg) 

Cynnig bod Senedd Cymru, at ddibenion unrhyw ddarpariaethau sy’n deillio o’r Bil Iaith Arwyddion Prydain (Cymru), yn cytuno i unrhyw gynnydd mewn gwariant o’r math y cyfeiriwyd ato yn Rheol Sefydlog 26.69, sy’n codi o ganlyniad i’r Bil.

Dechreuodd yr eitem am 16.58

NDM9089 Jane Hutt (Bro Morgannwg) 

Cynnig bod Senedd Cymru, at ddibenion unrhyw ddarpariaethau sy’n deillio o’r Bil Iaith Arwyddion Prydain (Cymru), yn cytuno i unrhyw gynnydd mewn gwariant o’r math y cyfeiriwyd ato yn Rheol Sefydlog 26.69, sy’n codi o ganlyniad i’r Bil.

Derbyniwyd y cynnig yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.

NDM9072 Rhys ab Owen (Canol De Cymru) 

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn croesawu'r ffaith mai Cymru oedd y wlad gyntaf yn y byd i ddeddfu dros hawl plant i chwarae, ac mai Caerdydd yw'r ddinas gyntaf yn y DU i gael ei hachredu gan UNICEF yn Ddinas sy'n Dda i Blant.

2. Yn cydnabod bod ardaloedd chwarae gyda siglenni, llithrenni ac offer arall i chwarae yn bwysig iawn i blant o dan 11 oed.

3. Yn nodi bod adroddiad 'Yr hyn mae plant yn ei ddweud am chwarae yng Nghymru: 2025' gan Chwarae Cymru wedi canfod bod offer chwarae mewn sawl ardal yn cael eu disgrifio fel rhai hen, wedi torri neu'n addas ar gyfer plant iau yn unig, a bod llawer wedi galw am fuddsoddi mewn mannau i blant hŷn a phobl ifanc yn eu harddegau, yn enwedig yn Ynys Môn, Sir Ddinbych a Chaerffili.

4. Yn gresynu bod boddhad cyffredinol â chyfleoedd i chwarae wedi gostwng o 84 y cant yn 2019 i 71 y cant yn 2025, ac na chaniateir i nifer nodedig o 25 y cant chwarae'n annibynnol.

5. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddiogelu mynediad plant i chwarae drwy:

a) cryfhau'r ddyletswydd o dan adran 11 Mesur Plant a Theuluoedd (Cymru) 2010 fel bod yn rhaid i awdurdodau lleol sicrhau digon o gyfleoedd chwarae mewn maes chwarae ar gyfer pob cymuned;

b) datblygu ffyrdd o roi cyhoeddusrwydd i leoedd diogel a lleol i chwarae;

c) diogelu meysydd chwarae rhag toriadau awdurdodau lleol;

d) cefnogi grwpiau cymunedol sydd wedi cymryd cyfrifoldeb am feysydd chwarae; ac

e) mynd i'r afael â'r ffaith bod an blant, yn enwedig anabl, mewn ardaloedd gwledig a difreintiedig yn aml fwy o fynediad at fannau awyr agored, ond yn wynebu mwy o broblemau o ran cynnal a chadw, hygyrchedd a chynhwysiant.

Cyd-Gyflwynwyr 

Russell George (Sir Drefaldwyn) 

Mike Hedges (Dwyrain Abertawe) 

Jane Dodds (Canolbarth a Gorllewin Cymru) 

Dechreuodd yr eitem am 16.59 

NDM9072 Rhys ab Owen (Canol De Cymru)  

Cynnig bod y Senedd: 

1. Yn croesawu'r ffaith mai Cymru oedd y wlad gyntaf yn y byd i ddeddfu dros hawl plant i chwarae, ac mai Caerdydd yw'r ddinas gyntaf yn y DU i gael ei hachredu gan UNICEF yn Ddinas sy'n Dda i Blant. 

2. Yn cydnabod bod ardaloedd chwarae gyda siglenni, llithrenni ac offer arall i chwarae yn bwysig iawn i blant o dan 11 oed. 

3. Yn nodi bod adroddiad 'Yr hyn mae plant yn ei ddweud am chwarae yng Nghymru: 2025' gan Chwarae Cymru wedi canfod bod offer chwarae mewn sawl ardal yn cael eu disgrifio fel rhai hen, wedi torri neu'n addas ar gyfer plant iau yn unig, a bod llawer wedi galw am fuddsoddi mewn mannau i blant hŷn a phobl ifanc yn eu harddegau, yn enwedig yn Ynys Môn, Sir Ddinbych a Chaerffili. 

4. Yn gresynu bod boddhad cyffredinol â chyfleoedd i chwarae wedi gostwng o 84 y cant yn 2019 i 71 y cant yn 2025, ac na chaniateir i nifer nodedig o 25 y cant chwarae'n annibynnol. 

5. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddiogelu mynediad plant i chwarae drwy: 

a) cryfhau'r ddyletswydd o dan adran 11 Mesur Plant a Theuluoedd (Cymru) 2010 fel bod yn rhaid i awdurdodau lleol sicrhau digon o gyfleoedd chwarae mewn maes chwarae ar gyfer pob cymuned; 

b) datblygu ffyrdd o roi cyhoeddusrwydd i leoedd diogel a lleol i chwarae; 

c) diogelu meysydd chwarae rhag toriadau awdurdodau lleol; 

d) cefnogi grwpiau cymunedol sydd wedi cymryd cyfrifoldeb am feysydd chwarae; ac 

e) mynd i'r afael â'r ffaith bod gan blant, yn enwedig anabl, mewn ardaloedd gwledig a difreintiedig yn aml fwy o fynediad at fannau awyr agored, ond yn wynebu mwy o broblemau o ran cynnal a chadw, hygyrchedd a chynhwysiant. 

Derbyniwyd y cynnig yn unol â Rheol Sefydlog 12.36. 

NDM9090 Heledd Fychan (Canol De Cymru)
Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi'r llythyr a anfonwyd at Brif Weinidog y DU gan dros draean o Aelodau Llafur y Senedd ar 3 Rhagfyr 2025.

2. Yn credu bod Llywodraeth Lafur y DU yn rhwyfo'n ôl ar y setliad datganoli presennol, fel y nodir yn y llythyr.
Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn:    
Gwelliant 1 Paul Davies (Preseli Sir Benfro) 
Dileu pwynt 2 a rhoi yn ei le: 
Yn credu bod ffraeo ynglŷn â'r setliad datganoli yn tynnu sylw oddi ar mynd i'r afael â'r heriau bob dydd sy'n wynebu Cymru. 
Os derbynnir gwelliant 1, caiff gwelliant 2 ei ddad-ddethol.   

Gwelliant 2 Jane Hutt (Bro Morgannwg) 
Dileu pwynt 2 a rhoi yn ei le: 
Yn ailddatgan ymrwymiad y Senedd hon i gryfhau'r setliad datganoli, yn unol â'r Comisiwn Annibynnol ar Ddyfodol Cyfansoddiadol Cymru.

Comisiwn Annibynnol ar Ddyfodol Cyfansoddiadol Cymru: adroddiad terfynol

Dechreuodd yr eitem am 17.52 

Gohiriwyd y bleidlais ar y cynnig a’r gwelliannau o dan yr eitem hon tan y Cyfnod Pleidleisio. 

Cynhaliwyd pleidlais ar y cynnig heb ei ddiwygio: 

NDM9090 Heledd Fychan (Canol De Cymru) 
Cynnig bod y Senedd: 

1. Yn nodi'r llythyr a anfonwyd at Brif Weinidog y DU gan dros draean o Aelodau Llafur y Senedd ar 3 Rhagfyr 2025. 

2. Yn credu bod Llywodraeth Lafur y DU yn rhwyfo'n ôl ar y setliad datganoli presennol, fel y nodir yn y llythyr. 

Gwrthodwyd y cynnig heb ei ddiwygio. 

Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn: 

Gwelliant 1 Paul Davies (Preseli Sir Benfro)  
Dileu pwynt 2 a rhoi yn ei le: 

Yn credu bod ffraeo ynglŷn â'r setliad datganoli yn tynnu sylw oddi ar mynd i'r afael â'r heriau bob dydd sy'n wynebu Cymru.

Cynhaliwyd pleidlais ar welliant 1: 

Gwrthodwyd gwelliant 1. 

Gwelliant 2 Jane Hutt (Bro Morgannwg)  
Dileu pwynt 2 a rhoi yn ei le:  
Yn ailddatgan ymrwymiad y Senedd hon i gryfhau'r setliad datganoli, yn unol â'r Comisiwn Annibynnol ar Ddyfodol Cyfansoddiadol Cymru. 

Cynhaliwyd pleidlais ar welliant 2: 

Cynhaliwyd pleidlais ar y cynnig fel y’i diwygiwyd: 

Cynnig bod y Senedd: 

1. Yn nodi'r llythyr a anfonwyd at Brif Weinidog y DU gan dros draean o Aelodau Llafur y Senedd ar 3 Rhagfyr 2025. 

2. Yn ailddatgan ymrwymiad y Senedd hon i gryfhau'r setliad datganoli, yn unol â'r Comisiwn Annibynnol ar Ddyfodol Cyfansoddiadol Cymru. 

Derbyniwyd y cynnig fel y’i diwygiwyd. 

Dechreuodd yr eitem am 19.21 

NDM9079 John Griffiths (Dwyrain Casnewydd)
Methu dianc mêt! Effaith sgriniau, ffonau clyfar, a gemau ar-lein ar bobl ifanc.

Dechreuodd yr eitem am 19.24 

NDM9079 John Griffiths (Dwyrain Casnewydd)  
Methu dianc mêt! Effaith sgriniau, ffonau clyfar, a gemau ar-lein ar bobl ifanc.