Bil Diogelwch Adeiladau (Cymru)

Bil Llywodraeth Cymru, a gyflwynwyd gan Jayne Bryant AS, Ysgrifennydd y Cabinet dros Lywodraeth Leol a Thai. Mae’r Pwyllgor Busnes wedi trosglwyddo’r Bil i'r Pwyllgor Llywodraeth Leol a Thai.

Gwybodaeth am y Bil

Prif ddiben y Bil yw gwella diogelwch pobl sy'n byw mewn adeiladau preswyl amlfeddiannaeth yng Nghymru. Os caiff ei basio, bydd y Bil yn cyflawni hyn drwy sefydlu cyfundrefn a fydd yn gwneud y canlynol:

>>>>

>>>nodi'r rhai y gosodir dyletswyddau statudol arnynt o dan y Bil

>>>yn ei gwneud yn ofynnol i adeiladau rheoleiddiedig penodol h.y. y rhai sydd o leiaf 11 metr o uchder neu sydd ag o leiaf bum llawr gael eu cofrestru ag awdurdod diogelwch adeiladau.

>>>rhoi swyddogaethau newydd i'r “awdurdod diogelwch adeiladau”, sef pob un o'r awdurdodau lleol yng Nghymru.

>>>rhoi swyddogaethau newydd i'r “awdurdod diogelwch tân” yng Nghymru, sef pob awdurdod tân ac achub ar gyfer ardal yng Nghymru neu arolygydd tân (mewn perthynas â rheoleiddio adeiladau'r Goron).

>>>creu dyletswyddau i asesu a rheoli risgiau diogelwch tân ym mhob adeilad sydd o fewn y cwmpas.

>>>creu dyletswyddau i asesu a rheoli risgiau diogelwch strwythurol mewn adeiladau o fewn y cwmpas sydd o leiaf 11 metr o uchder neu sydd ag o leiaf bum llawr.

>>>rhoi hawliau newydd i breswylwyr a gosod dyletswyddau arnynt mewn perthynas â phob adeilad sydd o fewn y cwmpas.

>>>sefydlu cyfundrefn orfodi newydd er mwyn i gamau gorfodi allu cael eu cymryd os na chyflawnir y dyletswyddau newydd.

<<<

Ceir rhagor o fanylion am y Bil yn y Memorandwm Esboniadol sy’n cyd-fynd ag ef.

Y Cyfnod Presennol

BillStage3

Mae’r Bil yng Nghyfnod 3 ar hyn o bryd. Mae eglurhad o gyfnodau amrywiol Biliau’r Senedd ar gael yn y Canllaw i Cyfnod Filiau a Deddfau Cyhoeddus.

Cofnod o daith y Bil drwy Senedd Cymru

Mae’r tabl a ganlyn yn nodi’r dyddiadau ar gyfer pob cyfnod o daith y Bil drwy Senedd.

¬¬¬Cyfnod 3, y Cyfarfod Llawn yn ystyried y gwelliannau (Cyfredol)

Yn dilyn cwblhau trafodion Cyfnod 2, dechreuodd Cyfnod 3 ar 29 Ionawr 2026.

zzz

¬¬¬Cyfnod 2, Pwyllgor yn ystyried y gwelliannau (10 Rhagfyr 2025 – 29 Ionawr 2026)

Dechreuodd Cyfnod 2 ar 10 Rhagfyr 2025. Y dyddiad cau ar gyfer cyflwyno gwelliannau oedd pum diwrnod gwaith dyn dyddiad y cyfarfod lle yr oeddent i fod i gael eu trafod.

Cytunodd y Pwyllgor ar 11 Rhagfyr 2025, o dan Reol Sefydlog 26.21, mai trefn y broses ystyried ar gyfer trafodion Cyfnod 2 fyddai:

Adran 2, Atodlen 1, Adrannau 3 i 66, Adran 1 – trosolwg, Adrannau 67 i 96, Atodlen 2, Adrannau 97 i 112, Atodlen 3, Atodlen 4, Adrannau 113 i 114, a’r teitl hir.

Ystyriwyd gwelliannau Cyfnod 2 yng nghyfarfod y Pwyllgor ar 29 Ionawr 2026.

Hysbysiad ynghylch Gwelliannau - 11 Rhagfyr 2025 (v3) (PDF 275KB)

Llywodraeth Cymru: Tabl Diben ac Effaith - 15 Rhagfyr 2025 (PDF 235KB)

Hysbysiad ynghylch Gwelliannau - 18 Rhagfyr 2025 (196KB)

Hysbysiad ynghylch Gwelliannau – 20 Ionawr 2026 (v2) (PDF 231KB)

Llywodraeth Cymru: Tabl Diben ac Effaith – 21 Ionawr 2026 (v2) (PDF 229KB)

Hysbysiad ynghylch Gwelliannau - 22 Ionawr 2026 (PDF 183KB)

Rhestr o Welliannau wedi'u Didoli - 29 Ionawr 2026 (PDF 611KB)

Grwpio Gwelliannau - 29 Ionawr 2026 (PDF 98KB)

Bil Diogelwch Adeiladau (Cymru) fel y’i diwygiwyd yng Nghyfnod 2 (Heb ei wirio)

Gohebiaeth

>>>>

>>>Llythyr gan Gadeirydd y Pwyllgor Llywodraeth Leol a Thai at Ysgrifennydd y Cabinet dros Llywodraeth Leol a Thai – 26 Ionawr 2026

<<<

zzz

¬¬¬Penderfyniad Ariannol

Yn unol â Rheol Sefydlog 26.68, nododd y Llywydd bod angen penderfyniad ariannol ar gyfer y Bil hwn. Mae rhagor o wybodaeth am y penderfyniadau ariannol ar gael yn adran 3 o’r Canllaw i Gyfnodau Biliau a Deddfau Cyhoeddus.

Cytunwyd ar Benderfyniad Ariannol yn y Cyfarfod Llawn ar 9 Rhagfyr 2025.

zzz

¬¬¬Cyfnod 1, Pwyllgor yn trafod yr egwyddorion cyffredinol (7 Gorffennaf 2025 – 9 Rhagfyr 2025)

Cynhaliwyd dadl yn y Cyfarfod Llawn ar 9 Rhagfyr 2025. Cytunwyd ar y cynnig i gytuno ar y prif egwyddorion y Fil.

Gosododd y Pwyllgor Llywodraeth Leol a Thai ei adroddiad ar 28 Tachwedd 2025. (PDF 1,964KB). Ymatebodd Llywodraeth Cymru i’r adroddiad ar 19 Rhagfyr 2025 (PDF 321KB).

Ymgynghoriad cyhoeddus – daeth yr ymgynghoriad i ben ddydd Llun 14 Gorffennaf. Cyhoeddwyd yr ymatebion

Trafododd y Pwyllgor Llywodraeth Leol a Thai sut y bydd yn cynnal trafodion Cyfnod 1 ar 7 Gorffennaf 2025.

Dyddiadau’r Pwyllgor

Ystyriodd y Pwyllgor Llywodraeth Leol a Thai y Bil ar y dyddiadau canlynol:

Dyddiad ac Agenda	Pwrpas y cyfarfod	Trawsgrifiad	Senedd.tv
9 Gorffennaf 2025	Trafod dull y Pwyllgor o graffu yng Nghyfnod 1 (Preifat)	Preifat	Preifat
17 Gorffennaf 2025	Sesiwn dystiolaeth gyda’r Ysgrifennydd y Cabinet dros Lywodraeth Leol a Thai	Trawsgrifiad	Gweld y cyfarfod
18 Medi 2025	Sesiynau tystiolaeth	Trawsgrifiad	Gweld y cyfarfod
24 Medi 2025	Sesiynau tystiolaeth	Trawsgrifiad	Gweld y cyfarfod
01 Hydref 2025	Sesiynau tystiolaeth	Trawsgrifiad	Gweld y cyfarfod
9 Hydref 2025	Sesiynau tystiolaeth	Trawsgrifiad	Gweld y cyfarfod
22 Hydref 2025	Sesiwn dystiolaeth gyda’r Ysgrifennydd y Cabinet dros Lywodraeth Leol a Thai	Trawsgrifiad	Gweld y cyfarfod

Bydd y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a’r Cyfansoddiad yn ystyried y Bil ar y dyddiadau canlynol:

Dyddiad ac Agenda	Pwrpas y cyfarfod	Trawsgrifiad	Senedd.tv
29 Medi 2025	Sesiwn dystiolaeth gyda’r Ysgrifennydd y Cabinet dros Lywodraeth Leol a Thai

Cyhoeddodd y Pwyllgor DCC ei adroddiad ar 28 Tachwedd 2025 (PDF 979KB). Ymatebodd (PDF 223KB) Llywodraeth Cymru i’r adroddiad ar 19 Rhagfyr 2025.

Bydd y Pwyllgor Cyllid yn ystyried y Bil ar y dyddiadau canlynol:

Dyddiad ac Agenda	Pwrpas y cyfarfod	Trawsgrifiad	Senedd.tv
1 Hydref 2025	Sesiwn dystiolaeth gyda’r Ysgrifennydd y Cabinet dros Lywodraeth Leol a Thai	Trawsgrifiad	Gweld y cyfarfod