NDM8713 Dadl y Ceidwadwyr Cymreig - Ymateb Llywodraeth Cymru i gyllideb Llywodraeth y DU

NDM8713 Darren Millar (Gorllewin Clwyd)

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn credu bod Cyllideb yr Hydref Llywodraeth y DU yn torri ymrwymiad maniffesto Llafur i beidio codi trethi ar bobl sy'n gweithio.

2. Yn gresynu y bydd yn rhaid i lawer o bensiynwyr ddewis rhwng bwyta a gwresogi o ganlyniad i dynnu taliadau tanwydd y gaeaf yn ôl.

3. Yn cydnabod y bydd y cynnydd yng nghyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yn ei gwneud yn anos i fusnesau gyflogi a chadw staff.

4. Yn mynegi ei siom bod cyllideb Llywodraeth y DU wedi methu â chyflawni naill ai trydaneiddio prif linell reilffordd Gogledd Cymru neu gyllid canlyniadol Barnett o brosiect HS2 i Gymru.

5. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:

a) defnyddio cyllid sy'n deillio o Gyllideb yr Hydref i gefnogi'r gwaith o leihau rhestrau aros y GIG a chryfhau gwasanaethau gofal cymdeithasol ledled Cymru;

b) darparu cymorth i bensiynwyr Cymru drwy fisoedd y gaeaf drwy sefydlu lwfans tanwydd gaeaf yng Nghymru;

c) cynyddu buddsoddiad yn system addysg Cymru i wella deilliannau dysgwyr yn ein hysgolion;

d) amddiffyn ffermwyr drwy gefnogi'r achos i gynnal rhyddhad eiddo amaethyddol a rhyddhad eiddo busnes at ddibenion treth etifeddiant; ac

e) sefyll dros Gymru drwy chwilio am fformiwla ariannu newydd sy'n seiliedig ar anghenion i gymryd lle fformiwla Barnett.

Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn:

Gwelliant 1 Jane Hutt (Bro Morgannwg)

Dileu popeth a rhoi yn ei le:

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn croesawu:

a) cyllideb y DU a’r cyllid ychwanegol gwerth £1.7 biliwn i Gymru; a

b) y cyllid ychwanegol ar gyfer diogelwch tomenni glo a’r cynnydd mewn cyllid cyfalaf ar gyfer buddsoddi mewn seilwaith.

2. Yn cydnabod bod hyn yn gam cyntaf tuag at unioni’r difrod a achoswyd gan Lywodraeth flaenorol y DU i wasanaethau cyhoeddus a chyllid cyhoeddus.

3. Yn nodi y bydd Llywodraeth Cymru:

a) yn cyhoeddi ei chyllideb ddrafft ym mis Rhagfyr, gan nodi sut y bydd yn cefnogi blaenoriaethau a gwasanaethau cyhoeddus Cymru, gan gynnwys y GIG, ysgolion a llywodraeth leol; a

b) yn parhau i weithio gyda Llywodraeth y DU i sicrhau cyllid teg i’r rheilffyrdd yng Nghymru a mwy o hyblygrwydd cyllidebol.

Os derbynnir gwelliant 1, caiff gwelliannau 2, 3, 4 a 5 eu dad-ddethol.

Gwelliant 2 Heledd Fychan (Canol De Cymru)

Ychwanegu pwynt newydd ar ddechrau'r cynnig ac ailrifo yn unol â hynny:

Yn gresynu at y difrod dwys a achoswyd i gyllid a gwasanaethau cyhoeddus Cymru gan bedair blynedd ar ddeg o gyni dan Lywodraeth Geidwadol flaenorol y DU a'r adladd o gyllideb fach Hydref 2022.  

Gwelliant 3 Heledd Fychan (Canol De Cymru)

Ychwanegu pwynt newydd ar ôl pwynt 1 ac ailrifo yn unol â hynny:

Yn gresynu at y methiant i gael gwared ar y cap budd-dal dau blentyn creulon sy'n cyfrannu'n uniongyrchol i gyffredinrwydd brawychus tlodi plant mewn cymdeithas. 

Gwelliant 4 Heledd Fychan (Canol De Cymru)

Dileu pwynt 4 a rhoi yn ei le:

Yn mynegi ei siom nad yw cyllideb Llywodraeth y DU wedi cynnwys cyllid canlyniadol HS2 i Gymru, heb ddarparu arian newydd ar gyfer prosiectau trydaneiddio rheilffyrdd, a lleihau'r ffactor cymharedd adrannol ar gyfer gwariant rheilffyrdd y DU sy’n berthnasol i Gymru ymhellach fyth, a fydd yn gwaethygu'r tanfuddsoddiad systematig yn rhwydwaith rheilffyrdd Cymru.

Gwelliant 5 Heledd Fychan (Canol De Cymru)

Ychwanegu pwynt newydd ar ôl pwynt 4:

Yn mynegi siom am anweithred Llywodraeth Lafur bresennol y DU ar ddatganoli Ystad y Goron i alluogi Cymru i elwa ar gyfoeth ei hadnoddau naturiol ei hun.

Gwelliant 6 Heledd Fychan (Canol De Cymru)

Ychwanegu pwynt newydd ar ddiwedd y cynnig:

Yn galw:

a) ar Lywodraeth Cymru i gyflwyno sylwadau i Lywodraeth y DU i gael gwared ar y cap budd-dal dau blentyn yn ddi-oed;

b) am fargen ariannu deg i awdurdodau lleol yng nghyllideb Cymru sydd ar ddod, i sicrhau nad yw'r cynnydd mewn cyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr yn cael effaith andwyol ar eu cyllid; ac

c) ar Lywodraeth Cymru i ddefnyddio'r arian ychwanegol a gafodd o gyllideb yr hydref i wrthdroi'r toriad i ryddhad ardrethi busnes a gyhoeddwyd ym mis Ebrill.