NDM8701 Dadl Plaid Cymru - Cyllideb Llywodraeth y DU

NDM8701 Heledd Fychan (Canol De Cymru)

Yn cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi:

a) cyllideb Llywodraeth y DU sydd ar ddod; a

b) y sefyllfa cyllid cyhoeddus hynod heriol, gyda chyllideb Llywodraeth Cymru ar gyfer y flwyddyn ariannol bresennol gwerth £700 miliwn yn llai mewn termau real o'i gymharu â phan gafodd ei gosod gyntaf.

2. Yn gresynu fod Llywodraeth Lafur y DU wedi gwrthod:

a)  darparu unrhyw gyllid canlyniadol i Gymru o brosiect HS2;

b) datganoli Ystâd y Goron yng Nghymru i sicrhau bod elw o'i hasedau yn mynd yn syth i gyllideb Cymru; ac

c) disodli fformiwla Barnett gyda fframwaith ariannu sy'n seiliedig ar anghenion.

3. Yn gresynu at fethiant y 'bartneriaeth o bŵer' rhwng Llywodraeth Lafur Cymru a Llywodraeth Lafur y DU i sicrhau buddion diriaethol i Gymru.

4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i osod gofynion brys ar Lywodraeth Lafur y DU, ac i gyhoeddi'r ohebiaeth, gan ofyn i'r gyllideb gynnwys:

a) ailddosbarthu HS2 yn brosiect i Loegr yn unig;

b) ymrwymiad bod Cymru'n derbyn £4 biliwn o gyllid canlyniadol HS2, fel y mae Gweinidogion Llywodraeth Cymru ac Ysgrifennydd Gwladol Cymru wedi galw amdano;

c) ymrwymiad i ddatganoli Ystâd y Goron cyn gynted â phosibl, gydag amserlenni perthnasol;

d) ymrwymiad i ddisodli fformiwla Barnett cyn gynted â phosibl, gydag amserlenni perthnasol;

e) ymrwymiad i adfer lwfans tanwydd y gaeaf i bensiynwyr; ac

f) ymrwymiad i gael gwared ar y cap budd-dal dau blentyn.

Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn:

Gwelliant 1 Darren Millar (Gorllewin Clwyd)

Dileu'r cyfan a rhoi yn ei le:

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi cyllideb Llywodraeth y DU sydd ar ddod.

2 Yn gresynu fod Llywodraeth Lafur y DU wedi gwrthod:

a) dileu'r toriad mewn taliadau tanwydd gaeaf, a fydd yn gweld tua 400,000 o aelwydydd yng Nghymru yn colli hyd at £300 y pen; 

b) diystyru unrhyw gynnydd i gyfraniadau yswiriant gwladol;

c) sicrhau bod Cymru'n derbyn ei symiau canlyniadol o HS2;

d) ariannu'r gwaith o drydaneiddio prif reilffordd Gogledd Cymru; ac

e) cyflwyno trefniant ariannu newydd i Gymru i ddisodli'r fformiwla Barnett hen ffasiwn.

3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i osod gofynion brys ar Lywodraeth Lafur y DU, ac i gyhoeddi’r ohebiaeth, gan ofyn i'r gyllideb gynnwys cynlluniau i:

a) dileu toriad taliadau tanwydd y gaeaf;

b) sicrhau nad oes cynnydd i gyfraniadau yswiriant gwladol;

c) galluogi Cymru i dderbyn ei chyfran deg o gyllid canlyniadol HS2;

d) trydaneiddio prif reilffordd Gogledd Cymru; ac

e) dileu'r fformiwla Barnett hen ffasiwn a'i ddisodli â fformiwla ariannu newydd yn seiliedig ar anghenion, sy'n deg, yn dryloyw ac yn darparu ar gyfer pobl Cymru. 

Os derbynnir gwelliant 1, caiff gwelliant 2 ei ddad-dethol.

Gwelliant 2 Jane Hutt (Bro Morgannwg)

Dileu pwyntiau 2, 3 a 4 a rhoi yn eu lle:

Yn sylweddoli bod y sefyllfa ariannol a etifeddodd Llywodraeth Lafur y DU gan Lywodraeth flaenorol y DU yn un hynod heriol.

Yn cydnabod bod ethol Llywodraeth newydd y DU yn gyfle i ailosod a gwella’r berthynas rynglywodraethol.

Yn nodi mai blaenoriaethau Llywodraeth Cymru ar gyfer cyllideb Llywodraeth y DU yn yr hydref yw:

a) cynnydd mewn gwariant adnoddau a chyfalaf uwchlaw’r lefel a bennwyd gan Lywodraeth flaenorol y DU;

b) hyblygrwydd cyllidebol ychwanegol;

c) rhaglen fuddsoddi ar y cyd i fynd i'r afael â diogelwch tomenni glo; a

d) ymrwymiad i ragor o drafodaethau am gyllid mewn perthynas â HS2, ac am fuddsoddi yn y seilwaith rheilffyrdd yn y dyfodol.