Cyfarfodydd
NDM8659 Dadl Aelodau o dan Reol Sefydlog 11.21(iv) - Lleoliadau gofal ar gyfer awtistiaeth ac anabledd dysgu
Mae'r dudalen hon yn cynnwys manylion am unrhyw gyfarfodydd a gynhelir lle bydd y mater yn cael ei drafod, neu unrhyw gyfarfodydd a gynhaliwyd lle cafodd y mater ei drafod. Mae hefyd yn cynnwys lincs i'r papurau, agendâu a chofnodion perthnasol.
Noder: Gall yr agenda ar gyfer cyfarfod newid ar fyr rybudd. Cyn ichi wneud unrhyw gynlluniau i ddod i gyfarfod Pwyllgor, gofynnwn i chi sicrhau nad yw'r eitem sydd o ddiddordeb i chi wedi cael ei symud, yn enwedig mewn achosion lle mae'r dyddiad ar gyfer y cyfarfod wedi'i nodi mwy nag wythnos o flaen llaw.
Cyfarfod: 04/12/2024 - Y Cyfarfod Llawn (Eitem 5)
- Gweddarllediad ar gyfer 04/12/2024 - Y Cyfarfod Llawn
- Trawsgrifiad ar gyfer 04/12/2024 - Y Cyfarfod Llawn
Dadl Aelodau o dan Reol Sefydlog 11.21(iv) - Lleoliadau gofal ar gyfer awtistiaeth ac anabledd dysgu
NDM8659 Hefin David
(Caerffili)
Cynnig bod y Senedd:
1. Yn nodi bod dros 40
mlynedd wedi mynd heibio ers cyhoeddi Strategaeth Cymru Gyfan, a oedd â'r nod o
dynnu pobl awtistig a/neu bobl ag anableddau dysgu allan o leoliadau ysbyty
hirdymor a'u cefnogi i fyw yn eu cymunedau lleol.
2. Yn gresynu bod rhai
pobl awtistig a/neu bobl ag anableddau dysgu yng Nghymru yn dal i gael eu
secsiynu o dan y Ddeddf Iechyd Meddwl neu'n cael eu cadw o dan Ddeddf Galluedd
Meddyliol 2005 mewn ysbytai diogel, sy'n amhriodol o ran eu llesiant ac yn achosi
trawma hirdymor sylweddol, yn ogystal â gofid iddynt hwy a'u hanwyliaid.
3. Yn credu bod hyn yn
parhau i ddigwydd i bobl awtistig a/neu bobl ag anableddau dysgu oherwydd
diffyg cymorth yn eu hardaloedd lleol, a bod secsiynu’n cael ei ddefnyddio fel
opsiwn diofyn gan awdurdodau perthnasol o dan rai amgylchiadau.
4. Yn galw ar Lywodraeth
Cymru:
a) i nodi'n fanwl sut y
bydd yn ymateb i bryderon ac amcanion ymgyrch 'Cartrefi Nid Ysbytai' Bywydau
Wedi'u Dwyn;
b) i gasglu a chyhoeddi
data cywir a chyfredol ar:
i) nifer y bobl awtistig
a/neu bobl ag anableddau dysgu yng Nghymru sy'n cael eu lleoli mewn ysbytai;
ii) y math o ysbytai
mewn achosion o'r fath e.e. ysbytai iechyd meddwl neu unedau asesu a thrin;
iii) darparwyr yr
ysbytai mewn achosion o'r fath e.e. y sector preifat, y sector cyhoeddus neu’r
sector gwirfoddol; a
iv) nifer a natur y
lleoliadau byw â chymorth neu leoliadau preswyl sydd wedi methu, gan arwain at
symud unigolion i ysbytai e.e. enw'r darparwr a'r math o ddarparwr;
c) i roi diweddariad ar
y cynnydd a wnaed o ran sefydlu grŵp gorchwyl a gorffen pwrpasol i weithio
gyda rhanddeiliaid i helpu i fynd i'r afael â'r materion a'r pryderon a godwyd
gan Bywydau Wedi’u Dwyn, ac sydd o fewn ei chyfrifoldebau datganoledig; a
d) i weithredu
argymhellion ei hadolygiad gofal cenedlaethol yn 2020, a nododd yn glir
mai dim ond os nad oes ffyrdd eraill o'u trin yn ddiogel y dylai pobl aros mewn
ysbytai.
Cyd-gyflwynwyr
Mark Isherwood
(Gogledd Cymru)
Sioned
Williams (Gorllewin De Cymru)
Cefnogwyr
Cefin
Campbell (Canolbarth a Gorllewin Cymru)
Mabon ap
Gwynfor (Dwyfor Meirionnydd)
Mike Hedges
(Dwyrain Abertawe)
Cofnodion:
Dechreuodd yr eitem am 15.55
NDM8659 Hefin David (Caerffili)
Cynnig
bod y Senedd:
1.
Yn nodi bod dros 40 mlynedd wedi mynd heibio ers cyhoeddi Strategaeth Cymru
Gyfan, a oedd â'r nod o dynnu pobl awtistig a/neu bobl ag anableddau dysgu
allan o leoliadau ysbyty hirdymor a'u cefnogi i fyw yn eu cymunedau lleol.
2.
Yn gresynu bod rhai pobl awtistig a/neu bobl ag anableddau dysgu yng Nghymru yn
dal i gael eu secsiynu o dan y Ddeddf Iechyd Meddwl neu'n cael eu cadw o dan
Ddeddf Galluedd Meddyliol 2005 mewn ysbytai diogel, sy'n amhriodol o ran eu
llesiant ac yn achosi trawma hirdymor sylweddol, yn ogystal â gofid iddynt hwy
a'u hanwyliaid.
3.
Yn credu bod hyn yn parhau i ddigwydd i bobl awtistig a/neu bobl ag anableddau
dysgu oherwydd diffyg cymorth yn eu hardaloedd lleol, a bod secsiynu’n cael ei
ddefnyddio fel opsiwn diofyn gan awdurdodau perthnasol o dan rai amgylchiadau.
4.
Yn galw ar Lywodraeth Cymru:
a)
i nodi'n fanwl sut y bydd yn ymateb i bryderon ac amcanion ymgyrch 'Cartrefi
Nid Ysbytai' Bywydau Wedi'u Dwyn;
b)
i gasglu a chyhoeddi data cywir a chyfredol ar:
i)
nifer y bobl awtistig a/neu bobl ag anableddau dysgu yng Nghymru sy'n cael eu
lleoli mewn ysbytai;
ii)
y math o ysbytai mewn achosion o'r fath e.e. ysbytai iechyd meddwl neu unedau
asesu a thrin;
iii)
darparwyr yr ysbytai mewn achosion o'r fath e.e. y sector preifat, y sector
cyhoeddus neu’r sector gwirfoddol; a
iv)
nifer a natur y lleoliadau byw â chymorth neu leoliadau preswyl sydd wedi
methu, gan arwain at symud unigolion i ysbytai e.e. enw'r darparwr a'r math o
ddarparwr;
c)
i roi diweddariad ar y cynnydd a wnaed o ran sefydlu grŵp gorchwyl a
gorffen pwrpasol i weithio gyda rhanddeiliaid i helpu i fynd i'r afael â'r
materion a'r pryderon a godwyd gan Bywydau Wedi’u Dwyn, ac sydd o fewn ei
chyfrifoldebau datganoledig; a
d)
i weithredu argymhellion ei hadolygiad gofal cenedlaethol yn 2020,
a nododd yn glir mai dim ond os nad oes ffyrdd eraill o'u trin yn ddiogel
y dylai pobl aros mewn ysbytai.
Cyd-gyflwynwyr
Mark
Isherwood (Gogledd Cymru)
Sioned
Williams (Gorllewin De Cymru)
Cefnogwyr
Cefin
Campbell (Canolbarth a Gorllewin Cymru)
Mabon ap
Gwynfor (Dwyfor Meirionnydd)
Mike
Hedges (Dwyrain Abertawe)
Peredur
Owen Griffiths (Dwyrain De Cymru)
Derbyniwyd
y cynnig yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.