Cyfarfodydd

Trafododd yr Aelodau yr adroddiad drafft ar y Rheolau Sefydlog, a chytunwyd arno yn amodol ar newidiadau y gwnaed cais amdanynt.

Dywedodd Paul Davies, er nad oedd grŵp y Ceidwadwyr Cymreig yn cytuno â'r model arfaethedig o rannu swyddi cadeirydd pwyllgor, gan fod grŵp y Ceidwadwyr Cymreig yn ffafrio model Cadeirydd ac Is-gadeirydd, maent yn cydnabod bod y mwyafrif o blaid y cynigion ac felly byddent yn gweithio’n adeiladol i’w datblygu.

Cytunodd y Pwyllgor Busnes ar y cynigion ar gyfer treial rhannu swyddi cadeirydd pwyllgorau, ac y dylai'r Rheolau Sefydlog dros dro er mwyn gweithredu’r treial gyfyngu’r treial i uchafswm o dri phwyllgor.

Trafododd y Pwyllgor Busnes yr adborth a gafwyd i ddau ymgynghoriad. Cyflwynodd y Llywydd yr eitem a'r dystiolaeth a ddaeth i law, gan gynnwys nifer o gwestiynau a phryderon ymarferol a godwyd mewn tystiolaeth a chan aelodau o Fforwm y Cadeiryddion yn ystod eu trafodaethau ar y cynnig.

Dywedodd y Trefnydd a Heledd Fychan fod eu grwpiau hwy ill dwy yn cefnogi cyflwyno darpariaethau sy'n galluogi rhannu swydd cadeirydd pwyllgor. Dywedodd Paul Davies fod ei grŵp yn gwrthwynebu cyflwyno rhannu swydd cadeirydd pwyllgor ac y byddai'n cefnogi gwaith o ddatblygu model Cadeirydd a Dirprwy Gadeirydd yn lle hynny.

Ar ôl ystyried safbwyntiau a gafwyd o ran terminoleg, cytunodd mwyafrif y Rheolwyr Busnes y dylid parhau i ddefnyddio'r term 'rhannu swydd' i ddisgrifio'r cynnig.

Cytunodd y Pwyllgor Busnes i ymgynghori â'r Pwyllgor Safonau Ymddygiad ar faterion a godwyd gan y Comisiynydd Safonau yn ei gyflwyniad. Gofynnodd y Pwyllgor hefyd i gyngor pellach gael ei ddarparu ar opsiynau ar gyfer telerau a hyd cynllun treialu arfaethedig, gan gynnwys a ddylid cyfyngu ar nifer y pwyllgorau y gallai swydd cadeirydd gael ei rhannu yn ystod y cyfnod treialu.

Cytunodd y Rheolwyr Busnes i ystyried y materion hyn ymhellach mewn cyfarfod yn y dyfodol a thrafod gyda'u grwpiau, cyn datblygu cynnig terfynol.

Nododd y Comisiynwyr lythyr gan y Pwyllgor Busnes, dyddiedig 22 Hydref, yn gwahodd gwybodaeth am unrhyw oblygiadau i adnoddau’n ymwneud â chynigion ar gyfer rhannu swydd cadeirydd pwyllgor, a chytunwyd i dderbyn ymateb drafft y tu allan i'r cyfarfod.

Trafododd y Pwyllgor Busnes y dystiolaeth a ddaeth i law yn ystod yr ymgynghoriad cyhoeddus cam 1 a chytunodd i fwrw ymlaen ag ymgynghoriad cam 2 gydag Aelodau o'r Senedd a chyrff eraill.

Wrth wneud hynny, cytunodd y Pwyllgor ar y canlynol:

• yr egwyddorion sylfaenol y bydd cynnig manwl y Pwyllgor Busnes ar gyfer ymgynghori arnynt yn seiliedig;
• nifer o faterion pellach y dylid gofyn am farn arnynt drwy’r ymgynghoriad cam 2, gan gynnwys:
• a ddylid defnyddio'r term 'rhannu rôl' yn hytrach na 'rhannu swydd' yng ngoleuni'r materion a godwyd yn yr ymgynghoriad cam 1;
• effaith bosibl rhannu swydd cadeirydd pwyllgor ar gapasiti’r Senedd i graffu;
• effaith bosibl y ddau Aelod sy'n cymryd rhan ym musnes pwyllgorau ar yr un pryd ar gydbwysedd gwleidyddol y pwyllgor hwnnw; ac
• a ddylid hefyd ystyried model cadeirydd / dirprwy gadeirydd fel dull amgen posibl.
• ystyried rhestr o gwestiynau wedi’u diweddaru ar gyfer yr ymgynghoriad, drwy e-bost cyn bwrw ymlaen.

Bu’r Pwyllgor Busnes yn ystyried ei ddull o weithio o ran cadeiryddion pwyllgor yn rhannu swydd, a chytunwyd ar gylch gorchwyl ac amserlen fesul cam ar gyfer y gwaith.

Byddai'r amserlen honno'n cynnwys ymarfer casglu tystiolaeth cyfyngedig wedi'i dargedu gyda Fforwm y Cadeiryddion a rhanddeiliaid allanol perthnasol, ar egwyddorion ac ymarferoldeb cadeiryddion pwyllgorau yn rhannu swydd, fel cam cyntaf y gwaith. Byddai’r ail gam yn cynnwys ymgynghori ag Aelodau, grwpiau gwleidyddol, y Bwrdd Taliadau Annibynnol, Comisiwn y Senedd a Fforwm y Cadeiryddion ar gynigion penodol yn nhymor yr hydref.

Dychwelodd y Pwyllgor Busnes i roi ystyriaeth bellach i'r dull a ffefrir ganddo o weithio ar rannu swyddi a chytunodd i fwrw ymlaen â darn o waith wedi'i dargedu ar rannu swyddi ar gyfer cadeiryddion pwyllgorau yn y lle cyntaf.

Trafododd y Pwyllgor Busnes bapur yn ei wahodd i gadarnhau y dull a ffefrir ganddo o ran rhannu swyddi cadeiryddion pwyllgorau a chytunodd i ddychwelyd at y mater yn y cyfarfod dilynol i alluogi Rheolwyr Busnes i drafod yr opsiynau gyda'u grwpiau. 

Trafododd y Pwyllgor Busnes bapur ar rannu swyddi cadeiryddion pwyllgorau a chytunodd:

• bod papur yn cael ei baratoi a'i ddychwelyd i'r Pwyllgor Busnes cyn toriad y Sulgwyn ar y materion ymarferol a gweithdrefnol sy'n ymwneud â rhannu swydd cadeirydd pwyllgor, i gynnwys rhestr arfaethedig o gwestiynau a fydd yn sail i gasglu tystiolaeth fewnol ac allanol;
• i ymgynghori ag Aelodau o'r Senedd yn uniongyrchol a thrwy Reolwyr Busnes, a chyda Fforwm y Cadeiryddion;
• cyhoeddi galwad agored am dystiolaeth ysgrifenedig a'i hyrwyddo i randdeiliaid perthnasol; a
• rhoi ystyriaeth bellach i amserlennu tystiolaeth lafar yng ngoleuni unrhyw dystiolaeth ysgrifenedig a dderbyniwyd.

Holodd Heledd Fychan a ellid ystyried y potensial i alluogi rhannu swyddi mewn rolau anstatudol eraill hefyd drwy'r broses hon. Dywedodd y Trefnydd y byddai angen i'r Pwyllgor Busnes fod yn glir wrth esbonio cwmpas y gwaith hwn, a'r rhesymau drosto, yn enwedig gyda chynulleidfaoedd allanol.

Gofynnodd Darren Millar i ystyriaeth gael ei rhoi i weld a ddylai'r gwaith hwn gael ei ddatblygu gan y Pwyllgor Busnes neu'r Pwyllgor Biliau Diwygio, o ystyried yr arbenigedd y mae wedi'i ddatblygu mewn meysydd cysylltiedig. Nododd hefyd y goblygiadau posibl i aelodau meinciau cefn ar gapasiti craffu os cyflwynir deiliaid swyddi ychwanegol drwy rannu swydd.

Cytunodd y Llywydd y bydd y Pwyllgor yn dychwelyd at y materion hyn wrth ystyried y papur nesaf ar y pwnc hwn.

Dychwelodd y Pwyllgor Busnes at ystyried a ddylai fwrw ymlaen â thrafod Rhannu Swydd Cadeirydd Pwyllgor cyn toriad y Pasg, a swyddi gwag posibl cadeiryddion pwyllgorau a allai godi yn sgil y Prif Weinidog newydd yn penodi ei lywodraeth. Cytunodd mwyafrif ar y Pwyllgor Busnes bod angen cyfnod hwy o amser i roi ystyriaeth lawn i'r materion perthnasol.

Cytunodd y Pwyllgor Busnes i fwrw ymlaen â'r drafodaeth fanwl honno dros y misoedd nesaf, gan gydnabod na fyddai unrhyw newidiadau ar waith erbyn i unrhyw swydd wag godi yn dilyn toriad y Pasg.

Trafododd y Pwyllgor Busnes bapur ar Rannu Swydd Cadeirydd Pwyllgor a chytunodd i gynnal trafodaeth bellach yn y cyfarfod nesaf, yn dilyn trafodaethau gyda grwpiau pleidiau.