Cyfarfodydd

Cafodd Comisiynwyr yr Adroddiad ar berfformiad cynaliadwyedd ystad y Senedd a gweithrediadau dros y flwyddyn ddiwethaf, a dynnodd sylw at gyflawniadau amgylcheddol allweddol, perfformiad yn erbyn targedau, gan gynnwys cynnydd y Strategaeth Carbon Niwtral, y defnydd o gyfleustodau, a chrynodeb o’r gwelliannau arfaethedig ar gyfer y flwyddyn ariannol sydd i ddod.

Roedd y Comisiynydd â'r portffolio dros ddatblygu cynaliadwy yn cefnogi’r adroddiad ac yn canmol swyddogion am ddatrys problemau sy'n ymwneud ag ystadau ar gyfer yr Aelodau yn brydlon pan fyddant yn codi.

Nododd y Comisiynwyr y cynnydd mewn teithio rhyngwladol a chytunwyd i dderbyn papur yn y dyfodol ar opsiynau teithio iach a chynaliadwy.

Cytunodd y Comisiynwyr hefyd ar bwysigrwydd sicrhau bod adeilad Tŷ Hywel mor gynaliadwy â phosibl, os caiff ei ddewis fel swyddfa ar gyfer y dyfodol ar ôl 2032.

Cytunodd y Comisiynwyr i gyhoeddi'r adroddiad yn amodol ar unrhyw fân gywiriadau neu olygiadau, a nododd iddo gael ei ddarparu i'r Pwyllgor Cyllid yn unol â’i argymhelliad sy’n ymwneud â gwybodaeth am arbed ynni.

Cafodd Comisiynwyr yr Adroddiad ar berfformiad cynaliadwyedd ystad y Senedd a gweithrediadau dros y flwyddyn ddiwethaf, a dynnodd sylw at gyflawniadau amgylcheddol allweddol, perfformiad yn erbyn targedau, gan gynnwys cynnydd y Strategaeth Carbon Niwtral, y defnydd o gyfleustodau, a chrynodeb o’r gwelliannau arfaethedig ar gyfer y flwyddyn ariannol sydd i ddod.

Cefnogodd y Comisiynydd â’r portffolio datblygu cynaliadwy yr adroddiad a gwnaeth sylwadau ar werth cael tîm sydd â gwir awydd i gyflawni yn y maes hwn. Trafododd y Comisiynwyr y goblygiadau posibl sy’n codi o rywfaint o'r gwaith angenrheidiol sy'n cael ei gynllunio ar gyfer yr ystad, a'r darlun ehangach o effeithiau'r Senedd.

Cytunodd y Comisiynwyr i gyhoeddi'r adroddiad yn amodol ar unrhyw fân gywiriadau neu olygiadau, a nododd iddo gael ei ddarparu i'r Pwyllgor Cyllid yn unol â’i argymhelliad sy’n ymwneud â gwybodaeth am arbed ynni.

Cyflwynodd y Comisiynydd gyda’r portffolio datblygu cynaliadwy yr adroddiad ar berfformiad cynaliadwyedd ystâd y Senedd a gweithrediadau dros y flwyddyn ddiwethaf.

Roedd yr adroddiad yn amlygu cyflawniadau amgylcheddol allweddol, perfformiad yn erbyn targedau gan gynnwys ail flwyddyn y Strategaeth Carbon Niwtral, y defnydd o gyfleustodau, a chrynodeb o’r gwelliannau arfaethedig ar gyfer y flwyddyn ariannol sydd i ddod. 

Trafododd y Comisiynwyr fesurau arbed ynni ac awgrymwyd y gallai fod yn ddefnyddiol casglu data ychwanegol mewn perthynas â theithio mewn cerbydau trydan.

Cytunodd y Comisiynwyr i gyhoeddi'r adroddiad yn amodol ar unrhyw fân gywiriadau neu olygiadau, ac i ddarparu'r adroddiad i'r Pwyllgor Cyllid yn unol â’i argymhelliad sy’n ymwneud â gwybodaeth am arbed ynni.

Nododd y Comisiynwyr y wybodaeth ddiweddaraf am y materion a’r mentrau cynaliadwyedd presennol.

Cytunodd y Comisiynwyr ar yr adroddiad ar berfformiad ystâd y Senedd a’i gweithrediadau yn ystod y flwyddyn ddiwethaf o ran cynaliadwyedd, yn amodol ar fân newidiadau.

Mae’r adroddiad yn amlygu cyflawniadau amgylcheddol allweddol; perfformiad yn erbyn targedau, gan gynnwys blwyddyn gyntaf y Strategaeth Carbon Niwtral; y defnydd o gyfleustodau; a chrynodeb o’r gwelliannau arfaethedig ar gyfer y flwyddyn ariannol sydd i ddod. 

Trafododd y Comisiynwyr gamau i ddechrau newid y derminoleg a ddefnyddir wrth gyfeirio at allyriadau isel a dim allyriadau, yn enwedig yng nghyd-destun technoleg newydd, gan nodi y gallai'r datblygiadau hyn gael eu hystyried mewn perthynas â chaffael hefyd.

Nododd y Comisiynwyr y wybodaeth am gynlluniau i gyflwyno Cynllun Aberthu Cyflog ar gyfer cerbydau trydan, a nodwyd y byddai'r Bwrdd Taliadau yn cael gwybod am argaeledd y cynllun er mwyn iddo ystyried unrhyw faterion yn ymwneud â chyflog a lwfansau’r Aelodau.

Trafododd y Comisiynwyr strategaeth arfaethedig yn amlinellu gweithgareddau, buddsoddiad a newid ymddygiad a fyddai’n angenrheidiol i'r sefydliad gyrraedd niwtralrwydd carbon net erbyn 2030.

Gofynnodd y Comisiynwyr gwestiynau yn ymwneud â theithio, trafnidiaeth, a mannau gwyrdd ar yr ystâd, gan awgrymu y gallai cynnwys cymunedau lleol fod yn ddull cadarnhaol.

Cytunodd y Comisiynwyr ar y Strategaeth Carbon Niwtral, ac y dylid ei chyhoeddi.

Cytunodd y Comisiynwyr i’r Adroddiad Blynyddol ar Gynaliadwyedd 2019-20 gael ei gyhoeddi.

Amlygodd yr adroddiad ar berfformiad cynaliadwyedd ystâd a gweithrediadau'r Senedd dros y flwyddyn ddiwethaf gyflawniadau amgylcheddol allweddol o ran perfformiad yn erbyn targedau, defnyddio cyfleustodau, ôl troed carbon y sefydliad a'r defnydd o adnoddau cyfyngedig. At hynny, bu’r Comisiynwyr yn ystyried y gwelliannau a wnaed i'r ystâd yn ogystal â'r dulliau gweithredu, a chytunwyd ar welliannau a gynlluniwyd ar gyfer y flwyddyn ariannol sydd i ddod.

Cytunodd y Comisiynwyr ar gyfres o egwyddorion, targedau a chamau gweithredu a fydd yn sail i’r strategaeth lleihau carbon newydd o 2021 i 2030.

Trafododd y Comisiynwyr y camau gweithredu a'r argymhellion, a nodi wrth i'r strategaeth gael ei chwblhau y dylid canolbwyntio mwy ar newid diwylliant ac ymddygiadau. Gwnaethant gytuno hefyd i gydnabod, fel Corff Corfforaethol, bod argyfwng hinsawdd yn bodoli.

Cytunodd y Comisiynwyr ar Adroddiad Amgylcheddol Blynyddol 2016-17. Roedd yn cynnwys ail flwyddyn cynllun cynaliadwyedd pum mlynedd y Comisiwn, ac roedd y Comisiynwyr yn gefnogol o'r hyn a gyflawnwyd hyd yma.

Papur 3 – Adroddiad drafft Amgylcheddol 2016-17

Croesawodd y Bwrdd Nerys Evans i'r cyfarfod i gyflwyno drafft y degfed Adroddiad Amgylcheddol Blynyddol. Dangosodd yr adroddiad duedd parhaus wrth i'r Cynulliad leihau ei effaith ar yr amgylchedd â chynnydd da o ran cyrraedd y targedau ar gyfer 2021 a osodir yn y cynllun cynaliadwyedd pum-mlynedd cyfredol.

Roedd y ffocws yn y cyfnod dan sylw ar fonitro a dadansoddi'n well i nodi cyfleoedd i wneud arbedion ar sail effeithlonrwydd. Roedd meincnodi yn rhan allweddol o'r broses a byddai gwaith yn cael ei barhau yn 2017-18 i feincnodi gyda'r seneddau datganoledig eraill. Mae'n debygol y byddai'r Cynulliad yn symud i gael tystysgrif amgylcheddol ISO 14001.

Roedd y Bwrdd yn cydnabod ei bod yn angenrheidiol cydbwyso'r gost ar gyfer cyrraedd y targedau lleihad gyda'r gwaith o wneud gwelliannau i gynaliadwyedd ac, ar hyn o bryd, roedd rhaglen waith y Gwasanaeth Rheoli Cyfleusterau ac Ystadau yn canolbwyntio ar wella drwy ddiweddaru neu adnewyddu offer hŷn ag offer mwy effeithlon wrth iddynt dynnu at ddiwedd eu hoes; meincnodi; rheoli a chynnal a chadw'n effeithiol. 

Gwnaeth y Bwrdd Rheoli sylwadau ar y drafft a gwnaed argymhellion, gan gynnwys:

·              adolygu sut y mae'r Cynulliad yn cymharu â sefydliadau tebyg eraill, er enghraifft Llywodraeth Cymru, mewn perthynas â'r defnydd o gerbydau; ac

·              egluro'r cynnydd mewn defnydd o ddŵr ar gyfer y cyfnod dan sylw i fod yn gysylltiedig â chynnydd yn nifer y staff ac ymwelwyr.

Diolchodd y Bwrdd i Matthew Jones am ei waith yn paratoi'r adroddiad, a gâi ei gyflwyno i'r Comisiwn ar 17 Gorffennaf.

Trafododd y Comisiynwyr adroddiad a oedd yn rhoi crynodeb o’n prif gyflawniadau mewn cysylltiad â’r targedau corfforaethol ac a arweiniodd at y Strategaeth Rheoli Carbon. Croesawodd y Comisiynwyr y manylion am y gostyngiadau sylweddol mewn allyriadau carbon a gyflwynwyd drwy’r strategaeth hon. Mae’r Comisiwn yn bwriadu adeiladu ar y llwyddiant hwn yn y blynyddoedd i ddod drwy’r Trywydd Lleihau Ynni y cytunwyd arno y llynedd. 

Canmolodd y Comisiynwyr yr adroddiad a’r gwaith a wnaed i gyflawni llwyddiant o’r fath, gan dynnu sylw’n benodol at y wobr ddiweddar ar gyfer Sefydliad Sector Cyhoeddus Mwyaf Cynaliadwy mewn Llywodraeth ledled y DU. Cytunwyd y dylid cyhoeddi’r adroddiad ar dudalen cynaliadwyedd gwefan y Comisiwn.

Derbyniodd y Bwrdd adroddiad terfynol y cynllun pum mlynedd yn cefnogi'r Strategaeth Rheoli Carbon a gymeradwywyd yn 2009. Roedd yr adroddiad yn rhoi crynodeb o'r cynnydd a wnaed yn 2013-14, ynghyd â chyflawniadau cyffredinol mewn perthynas â'r targedau corfforaethol. Byddai hwn yn cael ei gyflwyno i gyfarfod y Comisiwn ar 29 Ionawr er mwyn iddynt nodi cyflawniadau perfformiad allweddol a'r strategaeth a gymeradwywyd ar gyfer y pum mlynedd canlynol.

Argymhellodd y Bwrdd Rheoli fân welliannau i'r papur er mwyn helpu i osod y cyd-destun a chydnabod cyflawniadau heb ganmol gormod.

Cam Gweithredu : cynnwys paragraff i ofyn am fandad gan Gomisiynwyr i'r Cynulliad hyrwyddo ei lwyddiant ar reoli carbon yn allanol a gwahodd sefydliadau i mewn i weld sut y cafodd ei wneud.

papur 2

Roedd y papur yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r Comisiynwyr am y cynnydd a wnaed ers i’r Comisiwn fabwysiadu ei strategaeth rheoli carbon a’i gynllun gweithredu ar gyfer dod yn Gynulliad carbon niwtral yn 2009.

Nododd y Comisiynwyr bod cynnydd sylweddol wedi’i wneud heb fuddsoddi swm sylweddol o arian, a oedd yn galonogol iawn o gofio’r digwyddiadau allanol a oedd wedi effeithio ar y perfformiad o ran carbon (y refferendwm a’r etholiad), a’r tywydd gwael nad oedd modd ei ragweld.

Er gwaetha’r ffaith nad oedd y Comisiwn wedi cyrraedd y targed o ran defnyddio llai o ynni yn 2012-13, roedd lleihad cronnol o 22% wedi’i gyflawni. Fodd bynnag, roedd y Comisiynwyr yn cydnabod ei bod yn annhebygol y byddai’r nod uchelgeisiol o leihau allyriadau ynni o 40% erbyn 2015 yn cael ei gyflawni heb fuddsoddi i wella dycnwch ac effeithlonrwydd, yn sgîl tywydd sy’n anodd ei ragweld, costau cynyddol ynni ac anwadalrwydd posibl y cyflenwad ar gyfer y dyfodol.

Nododd y Comisiynwyr ei bod yn bwysig sicrhau y caiff dull gweithredu cytbwys ei fabwysiadu rhwng sicrhau bod ein hadeiladau mor effeithlon ag sy’n bosibl a sicrhau ar yr un pryd bod yr amgylchedd gweithio yn gyfforddus i bawb. Mynegwyd rhywfaint o ansicrwydd hefyd am fewnosod carbon fel opsiwn ar gyfer y dyfodol. Awgrymodd y Comisiynwyr y byddai Aelodau’r Cynulliad yn croesawu cael cyngor a chefnogaeth ar wella cynaliadwyedd yn eu swyddfeydd etholaethol, er enghraifft, gwybodaeth am wobr y Ddraig Werdd. Roedd astudiaeth dichonoldeb ar y gweill i nodi’r opsiynau ar gyfer y dyfodol. Nododd y Comisiynwyr ei bod yn debygol y byddai angen gwario arian er mwyn cyrraedd y targedau cynaliadwyedd, ond nodwyd y byddai’n rhaid darparu hyn o fewn y cyllidebau a gynlluniwyd. Cytunwyd y byddai’r Bwrdd Buddsoddi a’r Comisiwn yn ystyried y cynigion o ran buddsoddi, a nodwyd gan yr astudiaeth dichonoldeb, yn y flwyddyn newydd.

Ym mis Tachwedd 2009, cytunodd y Comisiwn blaenorol ar strategaeth Rheoli Carbon. Roedd hyn yn cynnwys uchelgais i leihau allyriadau blynyddol 8 y cant o ran ynni a 3 y cant o ran teithio ar fusnes, ac i fod yn garbon niwtral erbyn 2015.

Roedd y Comisiwn yn croesawu’r gostyngiad o 11.1 y cant a gafwyd mewn allyriadau ynni yn ystod blwyddyn 2 ar draws ystad y Cynulliad, sy’n gyfwerth ag arbediad o 182 tunnell o garbon a thua £50,000 mewn costau. Hyd yma, gwelwyd gostyngiad o 19 y cant mewn allyriadau gyda tharged o 40 y cant erbyn 2015.

Nododd y Comisiynwyr y cynnydd da a wnaed hyd yma ac ailddatganwyd eu hymrwymiad i’r strategaeth Rheoli Carbon er mwyn cynnal statws y Cynulliad fel corff seneddol blaenllaw ym maes cynaliadwyedd. Cytunwyd mewn egwyddor i fwrw ymlaen â phrosiect peilot i osod ffenestri newydd yn Nhŷ Hywel sydd wedi’u dylunio’n well, ac sy’n lled-awtomatig i alluogi awyru naturiol effeithlon.

Cam i’w gymryd: Swyddogion i lunio amcangyfrif manwl o gost y prosiect peilot i’r Bwrdd Rheoli ei gymeradwyo.